Bosna-Hersek

Bosna-Hersek bayrağı

Telefon kodu

+387

Başkent

Sarajevo

Nüfus

3,8 Mn (2022)

Diller

Boşnakça · Hırvatça · Sırpça

Yüzölçümü

10 km²

Elektrik

230 V

Priz tipleri

Europlug · Schuko

Trafik yönü

sağ

Yerel ad

Bosna i Hercegovina

Bölge

Avrupa

Güney Avrupa

Saat dilimi

Orta Avrupa Saati

UTC+01:00

Bosna-Hersek, Türkler için nostaljik bir tanışıklık taşır: Saraybosna'nın çarşısı, Mostar Köprüsü'nün (Stari Most) Osmanlı mimarisi ve ülke genelinde hâlâ yaşayan Osmanlı-dönemi izleri, Türkiye'de yaşayan geniş Boşnak kökenli nüfusla birlikte iki toplum arasında sıcak bir bağ kurar. Balkanlar'ın en az keşfedilmiş köşelerinden biri olan bu ülke, Doğu ile Batı'nın — cami, kilise, katedral ve sinagogun aynı gökyüzü altında durduğu Saraybosna'da — kelimenin tam anlamıyla iç içe geçtiği bir yerdir. Vize tarafında haber basit: Türk vatandaşları Bosna-Hersek'e vizesiz girebilir. 2022'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Saraybosna ziyaretinde kimlik kartıyla karşılıklı seyahat için çalışıldığı açıklanmıştı, ama bu düzenleme henüz resmiyet kazanmadı — seyahatinizi hâlâ pasaportla planlayın. Bu sayfada hem güncel giriş kurallarını hem Mostar Köprüsü'nden Saraybosna'nın savaş tarihine uzanan gezi rotalarını topluyoruz.

Bosna-Hersek Vize Sistemi — Türk Vatandaşları İçin Gerçek Durum

T.C. Dışişleri Bakanlığı'nın kendi konsolosluk sayfasında belirtildiği gibi, diplomatik, hususi, hizmet ve umuma mahsus pasaport hamili Türk vatandaşları, 180 gün içinde 90 günü aşmayan bir süre için ya da transit geçiş amacıyla vize almadan Bosna-Hersek'e girebilir. Bu, turizm, iş ya da akraba ziyareti amaçlı kısa süreli seyahatlerin büyük çoğunluğunu kapsar. Kimlik kartıyla giriş konusunda dikkatli olun: 2022'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Saraybosna ziyaretinde iki ülke vatandaşlarının yalnızca kimlik kartıyla karşılıklı seyahat edebilmesi için çalışıldığı açıklanmıştı, ama bu düzenleme aradan geçen yıllara rağmen henüz yürürlüğe girmedi ve resmî kaynaklarda kimlik kartıyla giriş teyit edilmiyor. Seyahatinizi geçerli bir pasaportla planlayın. Vize gerektiren uyruklar için ayrı bir kolaylık da var: bir Schengen ülkesinin, bir AB ülkesinin ya da ABD'nin verdiği geçerli çok girişli vize ya da ikamet izni taşıyanlar Bosna-Hersek'e ayrıca vize almadan girebilir; her kesintisiz kalış en fazla 30 gün, 180 gün içinde toplam en fazla 90 gün olabilir ve belgenin geçerlilik süresini aşamaz — ama bu, zaten vizesiz giren Türk vatandaşları için pratikte bir fark yaratmaz.

Yaygın vize türleri

Vizesiz Giriş

Her 180 günde 90 güne kadar; pasaport, çıkıştan itibaren en az 3 ay geçerli olmalıdır

Turizm, iş ya da akraba ziyareti amaçlı; tüm pasaport türleri (umuma mahsus dahil) için geçerlidir.

Kısa Süreli Vize (Tip C)

180 gün içinde 90 güne kadar; başvuruyu seyahatten epey önce yapın

Vizesiz kapsam dışında kalan amaçlar ya da 90 günü aşan kısa süreli ziyaretler için; büyükelçilik ya da konsolosluk üzerinden başvurulur.

Uzun Süreli Vize (Tip D)

90 günü aşan süre; ikamet iznine dönüşür

90 günü aşan çalışma, öğrenim, aile birleşimi ya da uzun süreli yaşam için.

Yola Çıkmadan Bilmeniz Gerekenler

•Vizesiz giriş: Türk vatandaşları tüm...

Vizesiz giriş: Türk vatandaşları tüm pasaport türleriyle (umuma mahsus dahil) 180 gün içinde 90 güne kadar vizesiz kalabilir.

•Kimlik kartıyla giriş henüz mümkün...

Kimlik kartıyla giriş henüz mümkün değil: 2022'de duyurulan karşılıklı kimlik kartı seyahat düzenlemesi aradan geçen yıllara rağmen henüz yürürlüğe girmedi — seyahatinizi geçerli bir pasaportla planlayın.

•Pasaport süresi: Çıkıştan itibaren en...

Pasaport süresi: Çıkıştan itibaren en az 3 ay geçerli olmalıdır.

•Kayıt gerekliliği: Oteller ve diğer...

Kayıt gerekliliği: Oteller ve diğer konaklama işletmeleri yabancı misafirlerini kendileri kaydeder; arkadaş ya da akraba yanında üç günden uzun kalanların, girişten itibaren 48 saat içinde polise ya da Yabancılar Dairesi'ne bildirilmesi gerekir.

•Para birimi: Konvertibl Marka (BAM),...

Para birimi: Konvertibl Marka (BAM), avroya sabit kurla (1,95583 BAM = 1 avro) bağlıdır; avro birçok turistik yerde gayriresmî kabul görür ama para üstü BAM olarak verilir.

•Dil: Boşnakça, Hırvatça ve Sırpça...

Dil: Boşnakça, Hırvatça ve Sırpça resmî dillerdir (karşılıklı anlaşılabilir); Türkiye'deki geniş Boşnak kökenli nüfus nedeniyle bazı kelimeler Türk kulağına tanıdık gelir. Turistik bölgelerde İngilizce, bazı yerlerde Almanca da konuşulur.

•Mayın uyarısı: 1990'lar savaşından kalma...

Mayın uyarısı: 1990'lar savaşından kalma bazı kırsal bölgelerde patlamamış mayın tehlikesi sürüyor — işaretli yollardan ve patikalardan ayrılmayın, uyarı levhalarına uyun.

•Sınır geçişleri: Bosna-Hersek, Hırvatistan, Sırbistan...

Sınır geçişleri: Bosna-Hersek, Hırvatistan, Sırbistan ve Karadağ ile çevrilidir; devam eden seyahatler için doğru belgelere sahip olduğunuzu teyit edin.

Seyahat rehberi

Bosna-Hersek, Avrupa'nın son büyük keşfedilmemiş köşelerinden biridir — Osmanlı çarşılarıyla Avusturya-Macaristan bulvarlarının aynı sokakta yan yana durduğu, nehirlerin kireçtaşı kanyonlardan zümrüt yeşili aktığı, Olimpik kayak merkezlerinin Alp fiyatlarının bir kısmına işlediği bir ülke. Başkent Saraybosna, 'Avrupa'nın Kudüs'ü' lakabını cami, kilise, katedral ve sinagogun aynı silüette buluşmasıyla hak eder — Başçarşı'nın Osmanlı dönemi dokusu, Sebilj çeşmesi ve Bosna kahvesi ritüelleri, Türk ziyaretçiye tanıdık gelen bir atmosfer sunar. Mostar'ın Stari Most'u — 1566'da Osmanlı döneminde inşa edilen, 1993'te yıkılan ve 2004'te yeniden ayağa kaldırılan ikonik köprü — Neretva Nehri üzerinde, Avrupa'nın en çok fotoğraflanan manzaralarından birini oluşturur; köprüden atlayan gençler yüzyıllardır süren bir geleneği yaşatıyor. Kravice şelaleleri turkuaz havuzlara dökülüyor, Jajce'nin şelalesi şehir merkezinin tam ortasında akıyor, kuzeybatıdaki Una Nehri Avrupa'nın en iyi rafting rotalarından birini sunuyor. Saraybosna'dan kırk dakika uzaklıktaki Jahorina ve Bjelašnica, 1984 Kış Olimpiyatları'na ev sahipliği yapmıştı ve bugün Alp fiyatlarının çok altında kayak imkânı sunuyor. Ülkenin karmaşık savaş tarihi — Saraybosna kuşatması, Umut Tüneli, Srebrenitsa anıtı — az sayıda Avrupa destinasyonunun taşıyabildiği bir derinlik katıyor. Ve mutfak: Türk damağına neredeyse hiç yabancı gelmeyen ćevapčići (köfte), burek (börek), Bosna kahvesi — ortak Osmanlı mirasının sofradaki hâli.

Bu destinasyonu deneyimlemenin yolları

Mostar ve Stari Most

1566'da Osmanlı döneminde inşa edilen, savaşta yıkılıp 2004'te yeniden ayağa kaldırılan Stari Most (UNESCO); köprüden atlayanlar, Osmanlı dönemi nehir kıyısı evleri ve Eski Çarşı'nın el sanatları sokakları.

Saraybosna: Yaşayan Tarih

1. Dünya Savaşı'nı tetikleyen 1914 suikastı, 1992-1996 kuşatması, Umut Tüneli; Başçarşı, Sebilj çeşmesi, Bosna kahvesi ritüelleri ve savaş anıtlarıyla Avrupa'nın en dokunaklı şehirlerinden biri.

Vahşi Nehirler ve Doğa

Neretva ve Una, Avrupa'nın en temiz ve vahşi nehirleri arasında — rafting ve kano için ideal. Kravice şelalelerinde yazın şelale altında yüzülebiliyor; Sutjeska Millî Parkı'nın el değmemiş Perućica ormanı bakir doğa sunuyor.

Osmanlı ve Avusturya-Macaristan Mirası

Osmanlı köprüleri, çarşıları ve camileri; Avusturya-Macaristan bulvarları ve Sezession binaları. Poçitelj'in Neretva üzerindeki kalesi, Travnik'in renkli camili Osmanlı eski şehri ve Blagaj'ın kaya oyuğundaki Derviş Tekkesi mimari mücevherlerdir.

Kayak ve Olimpiyat Mirası

1984 Saraybosna Kış Olimpiyatları'na ev sahipliği yapan Jahorina ve Bjelašnica, Alp fiyatlarının çok altında pistler ve après-ski sunuyor — başkentten yalnızca kırk dakika.

Para ve döviz

Para ve döviz
KM

Konvertibl mark (BAM)

Para birimi kodu: BAM

Pratik para ipuçları

Konvertibl Marka avroya sabit — ama TL'yi doğrudan bulmak zor

Bosna-Hersek'in para birimi Konvertibl Marka (BAM, KM), avroya 1,95583 BAM = 1 avro sabit kurla bağlıdır — bu istikrar, kafadan hesap yapmayı kolaylaştırır (kabaca 2 BAM = 1 avro). TL'yi doğrudan bozduran döviz bürosu bulmak yaygın değildir; avro ya da dolar taşıyıp Saraybosna/Mostar'daki bankalarda ya da döviz bürolarında (mjenjačnica) bozdurmak en pratik yoldur.

Şehir merkezlerinde kart, kırsalda ve küçük işletmelerde nakit

Saraybosna, Mostar ve diğer büyük şehirlerdeki otel, restoran ve mağazalarda Visa/Mastercard sorunsuz geçer. Ama küçük işletmeler, pazar tezgâhları, kırsal pansiyonlar ve otobüs biletleri genellikle nakit ister. Bazı restoranlar kart ödemesine küçük bir ek ücret uygulayabilir; bankanızı seyahatiniz konusunda önceden bilgilendirmek işlem bloke olmasını önler.

ATM ağı şehirlerde yaygın, kırsalda seyrek

ATM'ler (bankomat) Saraybosna, Mostar, Banja Luka ve Tuzla'da yaygındır; çoğu Visa/Mastercard kabul eder, işlem başı çekim limiti genelde 500-1.000 BAM civarındadır. Kravice şelaleleri, Jajce ya da Una Vadisi gibi kırsal günübirlik gezi noktalarına gitmeden önce şehirde yeterli nakit çekin.

Avrupa standartlarına göre çok uygun fiyatlı

Bosna-Hersek, Batı Avrupa'nın yaklaşık üçte biri fiyat seviyesindedir. Bir ćevapčići öğünü 5-10 BAM (yaklaşık 2,5-5 avro), bir kahve 2-3 BAM'dır. Sırt çantalı gezginler günlük 30-40 avroyla rahat eder; orta seviye 60-80 avro ile özel oda, restoran yemekleri ve organize turlar sunar. Jahorina'da günlük kayak pası yaklaşık 25-30 avrodur. Bahşiş zorunlu değildir ama restoranlarda hesabı yuvarlamak ya da %5-10 bırakmak yaygındır.

Not: Seyahatten önce güncel döviz kurlarını mutlaka kontrol edin. Döviz bozdurma işlemleri havalimanlarında, bankalarda ve yetkili döviz bürolarında yapılabilir.

Parayla ilgili sık sorulan sorular

Bosna-Hersek'in para birimi nedir?

Konvertibl Marka (BAM ya da KM), avroya 1,95583 BAM = 1 avro sabit kurla bağlıdır. Bozukluklar 5, 10, 20, 50 fenik ile 1, 2 ve 5 BAM; banknotlar 10, 20, 50, 100 ve 200 BAM'dır. Sabit kur, kafadan hesabı kolaylaştırır: kabaca 2 BAM = 1 avro.

Avro ile ödeme yapabilir miyim?

Turistik işletmelerde (otel, restoran, tur operatörleri) özellikle Saraybosna ve Mostar'da avro gayriresmî kabul görür, ama para üstü genellikle BAM olarak verilir ve teklif edilen kur her zaman resmî sabit kurla birebir örtüşmeyebilir. Günlük harcamalar için BAM kullanın.

TL'yi Bosna-Hersek'te bozdurabilir miyim?

Kolay değil — TL'yi doğrudan kabul eden döviz bürosu yaygın değildir. Avro ya da dolar taşımak ve Saraybosna/Mostar'daki bankalarda ya da yetkili döviz bürolarında bozdurmak daha güvenilir bir yoldur.

ATM'ler güvenilir mi?

Tüm şehirlerde ve çoğu orta ölçekli kasabada sorunsuz çalışır. Kravice şelaleleri, Blagaj ya da Poçitelj gibi noktalarda ATM bulunmayabilir — bu bölgelere gitmeden önce en yakın şehirde nakit çekin.

Bahşiş bırakmak gerekir mi?

Zorunlu değil ama takdir edilir. Restoranlarda hesabı yuvarlamak ya da %5-10 bırakmak yaygındır. Günübirlik ya da çok günlük turlarda rehberlere bahşiş beklenir.

Bosna-Hersek ne kadar uygun fiyatlı?

Avrupa standartlarına göre çok uygundur. Bir ćevapčići öğünü 5-10 BAM (yaklaşık 2,5-5 avro), bir kahve 2-3 BAM'dır. Sırt çantalı gezginler günlük 30-40 avroyla, orta seviye 60-80 avroyla (özel oda, restoran yemekleri, organize turlar) rahat eder. Jahorina'da günlük kayak pası yaklaşık 25-30 avrodur.

Ülkenin iki bölgesi (Federasyon ve Sırp Cumhuriyeti) için ayrı para birimi var mı?

Hayır. Konvertibl Marka (BAM), hem Federasyon hem Sırp Cumhuriyeti'nde geçerli tek yasal para birimidir. Banknotların çoğu iki bölge için iki ayrı tasarımla basılmıştır (200 KM'lik banknot tek tasarımlıdır); iki tasarım da ülkenin her yerinde geçerlidir.

Şehirler

Şehir rehberlerimizi keşfedin

Sık sorulan sorular

Türk vatandaşları Bosna-Hersek'e vizesiz gidebilir mi?

Evet. T.C. Dışişleri Bakanlığı'nın kendi konsolosluk sayfasında belirtildiği gibi, diplomatik, hususi, hizmet ve umuma mahsus pasaport hamili tüm Türk vatandaşları, 180 gün içinde 90 günü aşmayan bir süre için vize almadan Bosna-Hersek'e girebilir.

Bosna-Hersek'e kimlikle gidilebilir mi?

Henüz değil. 2022'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Saraybosna ziyaretinde iki ülke vatandaşlarının kimlik kartıyla karşılıklı seyahat edebilmesi için çalışıldığı açıklanmıştı, ama bu düzenleme aradan geçen yıllara rağmen resmiyet kazanmadı. Seyahatinizi geçerli bir pasaportla planlayın.

Bosna-Hersek'te Türkçe ile anlaşabilir miyim?

Resmî diller Boşnakça, Hırvatça ve Sırpçadır, ama Türkiye'deki geniş Boşnak kökenli nüfus ve ortak Osmanlı geçmişi nedeniyle bazı kelimeler tanıdık gelir. Turistik bölgelerde İngilizce yaygın, bazı yerlerde Almanca da anlaşılabilir.

Saraybosna mı Mostar mı, önce nereyi görmeli?

İkisi de birbirini tamamlıyor ve genellikle aynı gezide birleştiriliyor. Saraybosna başkent olarak daha fazla tarih (savaş anıtları, Başçarşı, çok dinli mimari) ve şehir hayatı sunar; Mostar, Stari Most'un ikonik manzarası ve daha küçük, yürünebilir bir Osmanlı eski şehri sunar. Aralarındaki mesafe yaklaşık 2-2,5 saattir, tek gezide ikisi de rahatlıkla görülebilir.

Bosna-Hersek'i ziyaret etmenin en iyi zamanı ne?

Mayıs-eylül açık hava aktiviteleri, rafting ve şehir gezisi için en iyi pencere; nisan-ekim genel olarak elverişlidir. Kış (aralık-mart) Jahorina ve Bjelašnica'da kayak için idealdir — Alp fiyatlarının çok altında bir seçenektir.

Türkiye'den Bosna-Hersek'e nasıl gidilir?

THY ve Pegasus, İstanbul'dan Saraybosna'ya doğrudan sefer düzenler; uçuş süresi yaklaşık 2 saattir. Karayoluyla Balkanlar üzerinden ulaşım da mümkündür ama uçuş çok daha pratiktir.

Visaja bu sayfadaki iletişim bilgilerini ve vize rehberini sürekli gözden geçirir; yine de gereklilikler haber verilmeden değişebilir — kritik noktaları yola çıkmadan önce temsilcilikten veya resmi portaldan doğrulayın.