Szanghaj

Bund to najbardziej ikoniczna promenada Szanghaju — nadrzeczny deptak z 52 budynkami w stylach od neoklasycyzmu po art déco, wzniesionymi między latami 60. XIX wieku a 30. XX wieku, gdy Szanghaj był finansowym centrum Azji Wschodniej. Dawny gmach HSBC (dziś Pudong Development Bank), Customs House z wieżą zegarową i Peace Hotel (gdzie Noel Coward napisał 'Prywatne życia') kotwiczą ten architektoniczny zespół. Nocą rozświetlają się oba brzegi rzeki: kamienne fasady Bundu jarzą się złotem, a wieże Pudongu pulsują ekranami LED. Rzekę przekroczysz tunelem widokowym Bund Sightseeing Tunnel (kiczowatą, lecz zabawną psychodeliczną przejażdżką) albo praktyczniejszym promem za kilka juanów. Po stronie Pudongu taras widokowy Shanghai Tower na 118. piętrze (na 546 metrach najwyższy zamknięty taras widokowy świata) daje w pogodne dni panoramę całej delty Jangcy. Szklana kładka Oriental Pearl Tower i mostek na szczycie 'otwieracza do butelek' Shanghai World Financial Center oferują niższe, ale równie dramatyczne perspektywy.

Dawna Dzielnica Francuska (Faguo Zujie) to najbardziej urokliwa okolica Szanghaju do spacerów. Wukang Road, krótka kręta ulica obsadzona platanami i kamienicami z lat 30., stała się punktem rozpoznawalnym z mediów społecznościowych — klinowaty budynek Normandie Apartments na jej południowym krańcu to najczęściej fotografowana fasada mieszkalna Szanghaju. Okoliczne zaułki (Anfu Road, Yongkang Road, Changle Road) skupiają niezależne palarnie kawy, koktajlbary, księgarnie artystyczne i restauracje od francuskiej kuchni z gwiazdkami Michelin po maleńkie lokale z syczuańskim makaronem. Shikumen — charakterystyczne szanghajskie domy zaułkowe łączące chiński układ z dziedzińcem z europejskimi kamiennymi bramami (shi-ku-men) — przetrwały w kieszeniach jak Tianzifang (plątanina zaułków zamieniona w galerie i sklepy) i Xintiandi (bardziej dopracowana przebudowa z restauracjami i barami w odrestaurowanych skorupach shikumen). Dawne rezydencje Sun Jat-sena i Zhou Enlaia, oba w tej dzielnicy, zachowano jako muzea. Okolica wynagradza bezcelowe błądzenie — skręć w dowolny zaułek, a odsłoni się tkanka codziennego życia Szanghaju.

Ogród Yu (Yuyuan), zbudowany w latach 1559–1577 przez mingowskiego urzędnika dla sędziwego ojca, sprasowuje skalniaki, stawy z karpiami koi, mury zwieńczone smokami i pawilony w dwóch hektarach klasycznej chińskiej sztuki ogrodowej. Misterna Nefrytowa Skała (pięciotonowy porowaty głaz z jeziora Tai) to centralny element ogrodu. Otaczający bazar Yuyuan — turystyczny kompleks budynków w stylu tradycyjnym — bywa zatłoczony, ale mieści Nanxiang Mantou Dian, legendarną restaurację z parowarami, której przypisuje się wynalezienie xiaolongbao. Pozostałe zaułki starego miasta (Fangbang Road, dawny targ przy świątyni Chenghuangmiao) dają przebłysk Szanghaju sprzed ery wielkich gmachów handlowych, choć rejon jest stopniowo przebudowywany. Świątynia Boga Miasta (Chenghuang Miao) pozostaje czynną świątynią taoistyczną pośród handlu. Wczesnoporanne wizyty omijają największy tłok i łapią ogrody w najbardziej klimatycznym świetle.

Tożsamość kulinarna Szanghaju opiera się na delikatnych, lekko słodkich smakach, odrębnych od ostrości Syczuanu czy bogactwa kuchni kantońskiej. Xiaolongbao — cienkoskórne pierożki z zupą, nadziewane wieprzowiną i gorącym, wytrawnym bulionem, jedzone przez nagryzienie małej dziurki, wypicie zupy i zanurzenie w czarnym occie z imbirem — to najsłynniejszy wkład miasta w kuchnię chińską. Din Tai Fung i Jia Jia Tang Bao przy Huanghe Road to jedne z najbardziej cenionych kuchni. Shengjianbao, smażony kuzyn z chrupiącym spodem i sezamowo-szczypiorkową skórką, to druga rzecz obowiązkowa. Hongshao rou (duszony karkówka w słodkim sosie), congshao nianyu (makarony w oleju szczypiorkowym) i pijany kurczak to filary szanghajskiej kuchni domowej z osiedlowych restauracji. Od października do grudnia kraby włochate (da zha xie) z pobliskiego jeziora Yangcheng zdominują menu i rozmowy przy kolacji — pomarańczowa ikra uchodzi za sezonowy przysmak. Street food obejmuje smażone sajgonki, cong you bing (placki szczypiorkowe) i shaomai w bambusowych parowarach. Dzielnice Jing'an i dawna Dzielnica Francuska skupiają to, co najlepsze w tradycyjnej kuchni szanghajskiej i jadle międzynarodowym.

Szanghaj zbudował jeden z najbardziej fascynujących ekosystemów sztuki współczesnej Azji. Kulturalny korytarz West Bund wzdłuż rzeki Huangpu na południe od Xuhui skupia wielkie instytucje w zasięgu spaceru: Long Museum (jedno z największych prywatnych muzeów sztuki na świecie), Yuz Museum (sztuka współczesna w dawnym hangarze), Tank Shanghai (pięć przebudowanych zbiorników na paliwo lotnicze) i Centre Pompidou × West Bund Museum Project (pierwszą zagraniczną placówkę paryskiej instytucji). M50 przy Moganshan Road, skupisko galerii w dawnych przędzalniach, pozostaje pierwotną dzielnicą sztuki miasta — bardziej bohemską i pracownianą niż dopracowany West Bund. Power Station of Art, w dawnej elektrowni nad Huangpu, gości Biennale w Szanghaju. Muzeum Szanghajskie przy placu Ludowym mieści jeden z najlepszych w Chinach zbiorów brązów, ceramiki, kaligrafii i malarstwa — wstęp bezpłatny. Nowe Shanghai Museum East w Pudongu rozszerza kolekcję na nadjeziorny kampus.

Międzynarodowe lotnisko Szanghaj Pudong (PVG), główna brama międzynarodowa, łączy się z centrum pociągiem Maglev (7 minut do stacji Longyang Road z prędkością 431 km/h, potem przesiadka na metro) lub linią metra nr 2 (około 70 minut do placu Ludowego). Lotnisko Hongqiao (SHA) obsługuje większość lotów krajowych oraz szybkie koleje z sąsiedniego dworca Hongqiao — pociągi do Pekinu (4,5 godziny), Hangzhou (godzina), Suzhou (30 minut) i Nankinu (1,5 godziny) odjeżdżają często. Metro (20 linii, ponad 800 km) jest najdłuższe na świecie i kompleksowo obejmuje miasto. Dawną Dzielnicę Francuską najlepiej zwiedzać pieszo lub rowerem (rowery miejskie Meituan i Hello są wszędzie). Klimat Szanghaju jest subtropikalny: lato (czerwiec–wrzesień) bywa gorące i wilgotne, regularnie powyżej 35°C; zimy (grudzień–luty) są wilgotne i chłodne. Wiosna (marzec–maj) i jesień (październik–listopad) to idealne miesiące. Golden Week (1–7 października) wypełnia wszystkie rejony turystyczne.