Geld in Vietnam

Tel de nullen: de biljetten die op elkaar lijken

De biljetten van Vietnam lopen van 1.000 tot 500.000 dong, en het praktische gevaar zit niet in de grootte van de getallen maar in de paren die op elkaar lijken: 20.000 tegenover 200.000, en 50.000 tegenover 500.000 — vergelijkbare kleuren, één nul verschil. Bijna elke bezoeker die hier geld kwijtraakt, raakt het kwijt aan een eerlijke teltfout en niet aan oplichting. Drie gewoonten nemen vrijwel al dat risico weg: sorteer de biljetten op waarde zodra je ze krijgt en bewaar de grote in een apart vak van je portemonnee; tel wat de automaat je geeft voordat je wegloopt; en laat je nooit opjagen bij het betalen of het aannemen van wisselgeld. Verkopers en chauffeurs zijn gewend dat reizigers zorgvuldig tellen en wachten rustig. Eerst de nullen, dan de kleur — de volgorde telt.

Pinautomaten staan overal, maar de limiet per opname is laag

Pinautomaten zijn er volop in de Vietnamese steden en toeristenplaatsen — de automaten van de grote banken zijn overal — en bij aankomst dong opnemen is de praktischste manier om aan lokale munt te komen; een Nederlandse of Belgische betaalpas werkt er gewoon. Twee dingen overvallen bezoekers. Ten eerste is het maximum per transactie doorgaans lager dan reizigers verwachten, dus een reis vraagt eerder een reeks opnames dan één grote; de automaat toont zijn eigen plafond voordat je bevestigt, en het is een limiet per automaat, geen daglimiet, dus meerdere opnames achter elkaar kunnen. Ten tweede rekenen de meeste lokale banken een eigen vergoeding per opname, boven op wat je eigen bank voor gebruik buiten de eurozone berekent — kijk naar de melding op het scherm en naar de voorwaarden van je kaart in plaats van uit te gaan van een bedrag. Kies altijd voor afrekenen in Vietnamese dong: het aanbod van de automaat om naar euro's om te rekenen is betrouwbaar de slechtere koers. Neem een reservekaart mee, want dat een automaat buiten dienst is of een bepaalde kaart weigert, komt vaak genoeg voor om op te plannen.

Contant geld regeert, de kaart alleen in stad en hotel

Visa en Mastercard worden aangenomen in internationale hotels, grotere restaurantketens en betere winkels in Hanoi en Ho Chi Minhstad, waar contactloos betalen doorgaans ook werkt. Buiten dat segment verandert het beeld volledig: het platteland, kleinere plaatsen, straatkramen, lokale markten, bussen tussen steden en de meeste pensions werken alleen met contant geld. Het gat dat mensen het meest verrast, is het mobiele betalen — de QR-codes van MoMo en ZaloPay zijn onder Vietnamezen werkelijk alomtegenwoordig, maar allebei vragen een Vietnamese bankrekening en een Vietnamees telefoonnummer, en staan dus niet open voor buitenlandse bezoekers, hoe digitaal je dagelijks leven thuis ook is. Wie thuis alles met de telefoon betaalt, leert hier weer met biljetten omgaan: behandel contant geld als het hoofdbetaalmiddel en de kaart als de uitzondering, niet andersom.

Fooi is geen traditie, maar wordt gewaardeerd

Fooi hoort niet bij de Vietnamese cultuur en wordt tussen Vietnamezen onderling niet verwacht, dus er is geen percentage om uit te rekenen. In toeristische gebieden is een fooi van buitenlandse bezoekers wel een steeds gewoner deel van de uitwisseling geworden: de rekening afronden na goede bediening in een restaurant, iets voor een gids of chauffeur aan het eind van een volle dag, een klein biljet voor het personeel van een spa of een hotelkruier. Er is geen vast bedrag — weeg het af tegen de lokale prijzen en de dienst die je werkelijk kreeg. Het beginsel dat de moeite waard is om mee te nemen: fooi is altijd vrijwillig en niet geven is nooit onbeleefd; maar afgezet tegen de lokale lonen weegt het gebaar zwaarder dan het bedrag.