Hà Nội
- Dân số:khoảng 8,5 triệu người vùng đô thị, ~4,5 triệu nội thành
- Múi giờ:ICT (UTC+7)
- IATA:HAN
- Tiền tệ:Đồng Việt Nam (VNĐ) — cùng đơn vị tiền tệ trên cả nước nên không cần đổi tiền khi đến từ tỉnh khác. ATM dày đặc, thẻ ngân hàng dùng được ở khách sạn, nhà hàng tầm trung và siêu thị. Tiền mặt vẫn cần cho hàng ăn vỉa hè, chợ Phố Cổ, xích lô và nhiều quán ăn gia đình. Nên kiểm tra kỹ tiền lẻ nhận lại — tờ 20.000đ và 200.000đ khá giống nhau nếu nhìn nhanh.
- Khu vực chính:Phố Cổ / Hoàn Kiếm — khu phố buôn bán thời trung đại, hồ, trung tâm thị dân · Khu phố Pháp — Tràng Tiền, Phan Đình Phùng, Trần Hưng Đạo, Nhà hát Lớn · Ba Đình — khu Lăng Bác, Chùa Một Cột, Hoàng thành Thăng Long · Tây Hồ — Hồ Tây, chùa Trấn Quốc, khu ẩm thực và cà phê, nhiều sứ quán nước ngoài
Tổng quan
Hà Nội là kinh đô nghìn năm của Việt Nam — vua Lý Thái Tổ lập nên năm 1010 với tên Thăng Long, đổi tên Hà Nội năm 1831, và là trung tâm chính trị, văn hóa của cả nước từ sau thống nhất 1976. Ba lớp đô thị vẫn còn nguyên vẹn: Phố Cổ 36 phường quanh Hồ Gươm thời trung đại, khu phố Pháp thời Liên bang Đông Dương (1888–1954), và trung tâm hành chính hiện đại quanh Quảng trường Ba Đình.
Lịch sử
Vùng đất Hà Nội có người ở liên tục từ ít nhất thế kỷ 3 TCN — thành Cổ Loa cách 17 km về phía bắc từng là kinh đô nước Âu Lạc. Thành phố chính thức ra đời năm 1010 khi Lý Thái Tổ, người sáng lập nhà Lý, dời đô từ Hoa Lư về và đặt tên kinh đô mới là Thăng Long ('rồng bay lên'); Hoàng thành do ông xây dựng, sau được các triều Trần, Lê, Nguyễn tôn tạo, chính là nền móng của di sản UNESCO ngày nay. Kinh đô đặt tại Thăng Long, với vài lần gián đoạn ngắn, suốt gần 800 năm sau đó. Vua Minh Mạng đổi tên thành Hà Nội ('trong sông') năm 1831. Hà Nội rơi vào tay Pháp từ những năm 1880 và từ 1888 trở thành thủ phủ xứ Bắc Kỳ rồi Liên bang Đông Dương — khu phố Pháp rộng rãi, Nhà hát Lớn, Nhà thờ Lớn, cầu Long Biên và khách sạn Sofitel Metropole đều xây dựng trong giai đoạn này. Việt Nam tuyên bố độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945, Hà Nội trở thành thủ đô nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; thống nhất đất nước năm 1976 đưa Hà Nội thành thủ đô nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Công cuộc Đổi Mới từ 1986 định hình lại đời sống kinh tế thành phố, và dịp kỷ niệm nghìn năm Thăng Long — Hà Nội năm 2010 — trùng với việc UNESCO công nhận Hoàng thành Thăng Long — đánh dấu Hà Nội hôm nay vẫn mang trọn vẹn dấu ấn nghìn năm kinh đô.
Văn hóa
Hà Nội là cái nôi của ẩm thực miền Bắc — vị thanh hơn, ít ngọt hơn miền Nam, đậm rau thơm, mang dấu ấn rõ của quá khứ buôn bán và thời Pháp thuộc. Phở, món đã đi khắp thế giới, hoàn thiện tại Hà Nội đầu thế kỷ 20; các quán phở bò kinh điển gồm Phở Bát Đàn, Phở Thìn Lò Đúc, Phở Gia Truyền. Bún chả — thịt nướng chả viên ăn cùng bún và nước chấm chua ngọt — là đặc sản Hà Nội; quán Hương Liên trên phố Lê Văn Hưu nổi tiếng khắp thế giới sau khi Tổng thống Obama ăn cùng đầu bếp Anthony Bourdain tại đây tháng 6/2016. Các món khác không thể bỏ qua: bánh cuốn, chả cá Lã Vọng (cá nướng nghệ, bán tại quán một món đã 130 năm trên phố Chả Cá), bún ốc, và phở cuốn (đặc sản khu Tây Hồ). Cà phê trứng ra đời năm 1946 do ông Nguyễn Văn Giảng sáng tạo tại Café Giảng, khi sữa tươi khan hiếm, nay vẫn do gia đình bán tại địa chỉ gốc 39 Nguyễn Hữu Huân. Bia hơi — bia tươi ủ và uống trong ngày — là thức uống buổi tối đặc trưng của Hà Nội, ngồi ghế nhựa vỉa hè (Tạ Hiện là phố nổi tiếng nhất, nhưng khu phố nào cũng có quán bia hơi riêng). Lễ hội: Tết Nguyên Đán (cuối tháng 1 hoặc tháng 2, ngày thay đổi theo năm) — tuần nghỉ lớn nhất năm của Hà Nội, chợ hoa đào và quất nhộn nhịp trước Tết, chủ yếu là dịp sum họp gia đình hơn là lễ hội công cộng, Tết Trung Thu (rằm tháng 8 âm lịch, khoảng tháng 9–10) — rước đèn trên phố Hàng Mã, bánh trung thu bán khắp các tiệm bánh, Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10) — diễu hành và các chương trình biểu diễn miễn phí quanh Hồ Gươm và Ba Đình, Quốc khánh (2/9) — diễu binh tại Quảng trường Ba Đình và pháo hoa trên hồ, Phố đi bộ hồ Gươm (tối thứ Sáu đến tối Chủ Nhật, quanh năm) — cấm xe cơ giới quanh hồ, chợ đêm và nhạc sống, Múa rối nước — biểu diễn hằng ngày, 5–7 suất, quanh năm tại 57B phố Đinh Tiên Hoàng. Bảo tàng: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam — 54 dân tộc Việt Nam, trưng bày công phu, tại quận Cầu Giấy, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (36 Lý Thường Kiệt) — ba tầng trưng bày về phụ nữ trong gia đình, lịch sử và trang phục, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia — khảo cổ và lịch sử các triều đại, trong hai tòa nhà thời Pháp trên phố Tràng Tiền, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam — vừa được dồn về tòa nhà mới gần Mỹ Đình, bộ sưu tập quân sự đầy đủ nhất cả nước, Hoàng thành Thăng Long — di tích UNESCO, hố khảo cổ 18 Hoàng Diệu, các công trình hoàng thành, Di tích Nhà tù Hỏa Lò — nhà tù thời Pháp thuộc và các trưng bày lịch sử trên phố Hỏa Lò, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam — hội họa và điêu khắc Việt Nam từ thời phong kiến đến đương đại, 66 Nguyễn Thái Học.
Thông tin thực tế
An toàn: Hà Nội là thành phố an toàn theo chuẩn quốc tế — tội phạm bạo lực với người đi đường hiếm gặp, Phố Cổ, khu Hồ Gươm và phố Pháp đi lại được đến tối muộn. Rủi ro thực tế lớn nhất là giao thông: mật độ xe máy vào hàng cao nhất thế giới, nhiều người lái xem đèn đỏ và làn đường chỉ mang tính tham khảo, vạch sang đường không được tôn trọng tuyệt đối. Qua đường nên đi chậm, đều bước, theo đường thẳng — nhìn thẳng vào người lái xe có tác dụng hơn là dừng đột ngột. Móc túi lặt vặt có thể xảy ra ở chợ đêm Phố Cổ và xe buýt đông; nên cẩn thận như mọi thành phố lớn. Chất lượng không khí Hà Nội biến động và thường kém vào sáng sớm mùa đông (tháng 12–2); người có bệnh hô hấp nên theo dõi chỉ số AQI hằng ngày trong những đợt ô nhiễm nặng. Ngôn ngữ: Tiếng Việt là ngôn ngữ chính; giọng Hà Nội thuộc phương ngữ Bắc Bộ, thường được xem là giọng chuẩn phát thanh. Người từ miền Trung, miền Nam lên Hà Nội sẽ thấy một số từ vựng địa phương khác quen thuộc (ví dụ cách gọi tên món ăn, đơn vị đo). Tiếng Anh được hiểu khá phổ biến ở khách sạn, nhà hàng trung tâm và hầu hết bảo tàng; tiếng Pháp thỉnh thoảng vẫn được một số người Hà Nội lớn tuổi sử dụng, nhất là trong giới văn hóa, học thuật. Tiền tệ: Đồng Việt Nam (VNĐ) — cùng đơn vị tiền tệ trên cả nước nên không cần đổi tiền khi đến từ tỉnh khác. ATM dày đặc, thẻ ngân hàng dùng được ở khách sạn, nhà hàng tầm trung và siêu thị. Tiền mặt vẫn cần cho hàng ăn vỉa hè, chợ Phố Cổ, xích lô và nhiều quán ăn gia đình. Nên kiểm tra kỹ tiền lẻ nhận lại — tờ 20.000đ và 200.000đ khá giống nhau nếu nhìn nhanh.
Du lịch
Hà Nội mang cả nghìn năm lịch sử ngay trên bề mặt phố phường. Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô về khúc sông Hồng và đặt tên Thăng Long — 'rồng bay lên'. Trung tâm hoàng thành của các triều Lý, Trần, Lê là nền móng của Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, được UNESCO công nhận Di sản Thế giới năm 2010, với các lớp khảo cổ tại 18 Hoàng Diệu trải dài từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 19. Quanh lõi hoàng thành đó mọc lên khu buôn bán 36 phố phường — Phố Cổ — nơi mỗi con phố từng chuyên một nghề (lụa ở Hàng Đào, giấy ở Hàng Mã, cá ở Hàng Cá, đường ở Hàng Đường) và tên phố còn giữ đến nay dù nghề đã tản mát. Hồ Gươm nằm giữa lòng đời sống thị dân, sáng sáng có người tập thể dục và múa thái cực quyền quanh hồ, cầu Thê Húc đỏ dẫn sang đền Ngọc Sơn. Về phía tây, khu phố Pháp thời Liên bang Đông Dương (1888–1954) là mảng kiến trúc đại lộ rộng đối lập với Phố Cổ: Nhà thờ Lớn (1887), Nhà hát Lớn Hà Nội (1911, phỏng theo Opéra Garnier ở Paris), các biệt thự thời Pháp trên phố Phan Đình Phùng và Trần Hưng Đạo, cùng Di tích Nhà tù Hỏa Lò. Xa hơn về phía tây là khu chính trị hiện đại quanh Quảng trường Ba Đình, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945, với Lăng Bác, Chùa Một Cột (khởi dựng 1049) và Phủ Chủ tịch nằm trên cùng một trục. Phía bắc Phố Cổ, Hồ Tây rộng và tĩnh lặng hơn — Chùa Trấn Quốc (nguyên gốc thế kỷ 6, dời ra bán đảo hiện tại thế kỷ 17) nằm ở mép hồ phía nam, quanh đó là Tây Hồ và Quảng An, khu ẩm thực và quán cà phê sầm uất nhất Hà Nội hiện nay. Ẩm thực là bản sắc thứ hai của Hà Nội: phở (hoàn thiện tại Hà Nội đầu thế kỷ 20), bún chả (món Tổng thống Obama ăn cùng đầu bếp Anthony Bourdain tại Hương Liên tháng 6/2016), bánh cuốn, chả cá Lã Vọng (quán một món đã 130 năm), và cà phê trứng — ra đời năm 1946 tại Café Giảng trên phố Nguyễn Hữu Huân, nay vẫn do gia đình người sáng lập bán tại địa chỉ gốc. Hà Nội có đủ bốn mùa — hiếm ở Đông Nam Á — mùa đẹp nhất là thu (tháng 9–11, khô ráo, 20–28°C) và xuân (tháng 2–4); hè (tháng 5–8) nóng ẩm mưa nhiều; đông (tháng 12–1) lạnh, nhiều sương mù, sáng sớm khoảng 12°C. Tết Nguyên Đán (cuối tháng 1 hoặc tháng 2) là tuần cao điểm cả về đóng cửa hàng quán lẫn giao thông liên tỉnh — nên tính trước lịch trình quanh dịp này.
Phố Cổ là trung tâm buôn bán thời trung đại và cận đại của Hà Nội — mạng lưới phố nhỏ dày đặc, mỗi phố còn giữ tên nghề của phường buôn xưa. Hàng Đào từng là phố lụa, Hàng Bạc phố thợ bạc, Hàng Mã phố hàng mã và đồ lễ (vẫn là nơi mua vàng mã, đồ trang trí Tết), Hàng Gai nay là phố lụa và quà lưu niệm. Mặt phố rộng 2–4 mét, nhà hai bên gần như chạm mái — cái náo nhiệt của xe máy, người bán hàng và tiếng người là nét đặc trưng nhất. Chợ Đồng Xuân ở rìa bắc khu phố (tòa nhà gốc 1889, xây lại hai lần nhưng chức năng không đổi) là chợ đầu mối thực thụ — vải vóc, đồ ngũ kim trên tầng, thực phẩm và đồ gia dụng ở tầng trệt. Khu phố sống động nhất vào 6–8 giờ sáng khi hàng ăn sáng mở cửa, và 17–22 giờ tối khi phố ẩm thực và các góc bia hơi ở Tạ Hiện đông khách. Nên dành nửa buổi để đi bộ thong thả thay vì cố ghé từng điểm — kiến trúc, biển hiệu và nhịp sống phố mới là điều đáng xem.
Câu hỏi thường gặp
Giao thông & sân bay
Hãng hàng không quốc gia, khai thác nhiều nhất tại Nội Bài (HAN) — mạng bay nội địa và quốc tế, thành viên liên minh SkyTeam.
Sân bay chính của Hà Nội — nhà ga T1 nội địa, T2 quốc tế (mở năm 2015), cách trung tâm 35 km. Thông tin chuyến bay, phương tiện di chuyển và sơ đồ nhà ga.
Đơn vị vận hành tuyến đường sắt đô thị Hà Nội — tuyến 2A Cát Linh – Hà Đông (khai trương 11/2021) và tuyến 3 Nhổn – ga Hà Nội giai đoạn 1 (khai trương 8/2024). Giá vé, sơ đồ ga và giờ chạy tàu.
Du lịch & cẩm nang điểm đến
Văn hóa & lễ hội
Trang chính thức của UNESCO về Hoàng thành Thăng Long (công nhận 2010) — mô tả di tích, tiêu chí công nhận, khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu và chương trình bảo tồn.
Trang chính thức của Văn Miếu Hà Nội — trường đại học đầu tiên của Việt Nam (1070), 82 bia tiến sĩ (Ký ức Thế giới), thông tin tham quan và vé vào cửa.
Nhà hát múa rối nước hàng đầu Hà Nội — 57B Đinh Tiên Hoàng, ngay phía bắc Hồ Gươm. Lịch diễn hằng ngày và đặt vé trực tuyến.
Ban quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò — thông tin tham quan nhà tù thời Pháp thuộc còn được bảo tồn tại 1 phố Hỏa Lò, quận Hoàn Kiếm. Mở cửa hằng ngày 8h–17h.
Cơ quan ngoại giao tại Hà Nội
9 cơ quan đại diện đặt tại thành phố này, được nhóm theo khu vực.
Hãy dùng trang Visaja này làm điểm khởi đầu và kiểm tra quy định hiện hành trực tiếp tại nguồn chính thức trước khi nộp hồ sơ.