Thành phố Hồ Chí Minh

Tổng quan

Thành phố Hồ Chí Minh — người dân vẫn quen gọi là Sài Gòn — là trung tâm kinh tế và đô thị lớn nhất Việt Nam, khoảng 9 triệu dân trong thành phố và thêm 8 triệu ở vùng đô thị mở rộng. Đây là trái tim lịch sử miền Nam, thủ phủ Nam Kỳ thuộc Pháp từ 1862 và thủ đô Việt Nam Cộng hòa 1955–1975. Khu trung tâm Quận 1 — Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Trung tâm Sài Gòn (1886–91), Nhà hát Thành phố (1900) và các khách sạn quanh Công trường Lam Sơn — cách Dinh Độc Lập, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh và chợ Bến Thành chỉ vài dãy phố. Tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) khai trương ngày 22/12/2024.

Lịch sử

Vùng đất TP.HCM từng là làng chài Khmer tên Prey Nokor trước khi công cuộc Nam tiến của người Việt tới đây vào cuối thế kỷ 17 — sử liệu ghi nhận việc lập đồn thu thuế tại Sài Gòn năm 1698 dưới thời chúa Nguyễn. Từ 1862, Sài Gòn trở thành thủ phủ Nam Kỳ thuộc Pháp và là cảng chính của Liên bang Đông Dương. Khu đô thị thời Pháp cổ điển — Nhà thờ Đức Bà (1880), Bưu điện Trung tâm Sài Gòn (Auguste Foulhoux, 1886–91), khách sạn Continental (1880), Nhà hát Thành phố (1900), trụ sở UBND (1908) — chủ yếu được xây dựng trong giai đoạn 1880–1910. Sài Gòn là thủ đô Quốc gia Việt Nam (1949–1955) rồi Việt Nam Cộng hòa cho đến 1975. Thành phố được đổi tên Thành phố Hồ Chí Minh ngày 2/7/1976 do Quốc hội nước Việt Nam thống nhất quyết định, dù tên Sài Gòn và mã sân bay (SGN) vẫn được dùng phổ biến trong đời sống hằng ngày. Công cuộc Đổi Mới từ 1986 mở lại hoạt động thương mại của thành phố; từ đó TP.HCM trở thành trung tâm kinh tế của Việt Nam, có Sở Giao dịch Chứng khoán (thành lập 2000), các ngân hàng lớn nhất và phần lớn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tuyến Metro số 1 — tuyến metro đô thị đầu tiên của Việt Nam — khai trương tại TP.HCM ngày 22/12/2024.

Văn hóa

Sài Gòn là thủ phủ ẩm thực miền Nam — ngọt hơn, nhiều rau thơm, nhiều rau sống và nước mắm đậm hơn so với truyền thống miền Bắc. Các món đặc trưng Sài Gòn: cơm tấm (sườn nướng, bì, chả trứng — bữa trưa quen thuộc của người Sài Gòn); bánh xèo (bánh lớn nhân tôm thịt, cuốn rau sống); gỏi cuốn; hủ tiếu (chịu ảnh hưởng Khmer-Hoa, đặc biệt là hủ tiếu Mỹ Tho); và chè (các loại chè ngọt, đặc biệt phong phú ở Quận 5). Bánh mì Sài Gòn — vỏ mỏng, nhẹ hơn bản miền Bắc, với pate, chả lụa, đồ chua, rau mùi và ớt — là món ăn đường phố biểu tượng của thành phố; Huỳnh Hoa trên phố Lê Thị Riêng (Quận 3) là tiệm nổi tiếng nhất, Bánh Mì 37 Nguyễn Trãi là đối thủ cạnh tranh. Phở cũng có ở Sài Gòn nhưng vốn là món du nhập từ Hà Nội; bản Sài Gòn ngọt hơn, ăn kèm giá và rau quế thêm tại bàn — Phở Hòa Pasteur là địa chỉ kinh điển. Cà phê sữa đá — cà phê đá pha sữa đặc — hoàn thiện tại các quán cà phê Pháp-Việt ở Sài Gòn và nay nổi tiếng toàn cầu; phin pha chậm truyền thống vẫn là chuẩn mực. Bia Sài Gòn và bia 333 là hai nhãn bia miền Nam; bia thủ công phát triển mạnh từ 2015 với Pasteur Street Brewing, Heart of Darkness và East West. Lễ hội: Tết Nguyên Đán (cuối tháng 1 hoặc tháng 2, ngày thay đổi theo năm) — tuần nghỉ lớn nhất năm, chợ hoa mai vàng (đặc trưng miền Nam) nhộn nhịp trước Tết, chủ yếu là dịp sum họp gia đình, Ngày Giải phóng miền Nam (30/4) — diễu hành, pháo hoa trên sông Sài Gòn, giảm giá vé vào các bảo tàng, Tết Trung Thu (rằm tháng 8 âm lịch, khoảng tháng 9–10) — rước đèn và bánh trung thu, đặc biệt nhộn nhịp ở Chợ Lớn, Quốc khánh (2/9) — pháo hoa tại bến Bạch Đằng, Phố đi bộ Nguyễn Huệ (mỗi tối thứ Sáu, thứ Bảy, quanh năm) — đại lộ đi bộ dài 700 mét từ UBND thành phố xuống sông. Bảo tàng: Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (28 Võ Văn Tần) — bảo tàng đông khách nhất cả nước, trưng bày chiến tranh thế kỷ 20 qua một bộ sưu tập ảnh nổi tiếng, mở cửa hằng ngày 7h30–16h30, Dinh Độc Lập — trụ sở chính quyền thập niên 1960 được giữ nguyên, phòng nội các gốc, hầm chỉ huy và sân đỗ trực thăng, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh — lịch sử Sài Gòn trong Dinh Gia Long (1885) trên phố Lý Tự Trọng, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam — khảo cổ Đông Dương và lịch sử các triều đại, trong tòa nhà 1929 cạnh Thảo Cầm Viên, Bảo tàng Mỹ thuật — hội họa, điêu khắc và mỹ thuật ứng dụng Việt Nam, trong dinh thự Hứa Bổn Hòa 1934, Bảo tàng Áo Dài (Bitexco Skydeck) — trang phục truyền thống Việt Nam, tầng 49, Địa đạo Củ Chi — cách trung tâm 50–70km về phía tây bắc, hai khu tham quan Bến Đình và Bến Dược.

Thông tin thực tế

An toàn: TP.HCM là thành phố ít tội phạm theo chuẩn quốc tế — tội phạm bạo lực với người đi đường hiếm gặp. Rủi ro thường gặp nhất là cướp giật trên xe máy (điện thoại, túi xách, máy ảnh) ở các khu trung tâm. Nên tránh cầm điện thoại hớ hênh khi đi bộ, đeo túi ở phía trong xa lòng đường, ngồi ghế trong khi uống cà phê vỉa hè. Các chiêu lừa thường gặp: taxi dù ở sân bay (nên đặt Grab hoặc xếp hàng ở bến taxi chính thức), giá xích lô tăng vọt sau khi đi xong (nên thỏa thuận giá trước bằng văn bản), và người mời đánh giày 'miễn phí' ở Quận 1 kéo dép ra khỏi chân trước khi báo giá. Giao thông là rủi ro thực tế khác — mật độ xe máy rất cao, nhiều người không tuân thủ đèn tín hiệu và làn đường nghiêm ngặt. Qua đường nên đi chậm, đều, theo đường thẳng. Chất lượng không khí TP.HCM nhìn chung tốt hơn Hà Nội nhờ gió mùa phương Nam thổi thường xuyên hơn. Ngôn ngữ: Tiếng Việt là ngôn ngữ chính; giọng Nam Bộ là giọng chuẩn Sài Gòn, phát âm mềm hơn Hà Nội và một số từ vựng khác (heo thay vì lợn, dứa gọi là thơm, cá lóc thay vì cá quả). Người từ miền Bắc, miền Trung vào Sài Gòn sẽ gặp một số khác biệt về từ ngữ và cách phát âm. Tiếng Anh được hiểu khá phổ biến ở khách sạn, nhà hàng khu Quận 1 và hầu hết bảo tàng; tiếng Hoa (Quảng Đông, Quan Thoại, Triều Châu) được dùng ở Chợ Lớn. Tiền tệ: Đồng Việt Nam (VNĐ) — cùng đơn vị tiền tệ trên cả nước. ATM dày đặc, thẻ ngân hàng dùng được ở khách sạn, nhà hàng tầm trung và siêu thị. Tiền mặt vẫn cần cho hàng ăn vỉa hè, chợ, phần lớn xích lô và nhiều quán ăn gia đình. Nên kiểm tra kỹ tiền lẻ — tờ 20.000đ và 200.000đ khá giống nhau nếu nhìn nhanh.

Du lịch

TP.HCM là thành phố mang hai tên song song. Tên chính thức từ ngày 2/7/1976 là Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng người dân — và cả mã sân bay (SGN) — vẫn gọi là Sài Gòn, riêng khu trung tâm (Quận 1) hầu như luôn được gọi là Sài Gòn trong lời nói hằng ngày. Thành phố lớn hơn Hà Nội nhiều — khoảng 9 triệu dân nội thành, 17 triệu vùng đô thị — và mang tính thương mại rõ rệt hơn: Sở Giao dịch Chứng khoán, các ngân hàng lớn nhất, phần lớn vốn đầu tư nước ngoài và trụ sở các hãng bia lớn (Bia Sài Gòn, 333) đều tập trung quanh khu trung tâm Quận 1. Dấu ấn kiến trúc thời Pháp ở đây đậm đặc nhất cả nước. Sài Gòn là thủ phủ Nam Kỳ thuộc Pháp từ 1862, các đại lộ rộng (Đồng Khởi, Lê Lợi, Nguyễn Huệ đi bộ từ 2015), Bưu điện Trung tâm Sài Gòn (kiến trúc sư Auguste Foulhoux, xây 1886–1891 — không phải Gustave Eiffel như lời đồn phổ biến), Nhà thờ Đức Bà kiểu Roman phục hưng (1880, đang trùng tu lớn dự kiến đến 2027), khách sạn Continental (1880), khách sạn Caravelle (1959) và khách sạn Rex đều nằm trong bán kính 500 mét quanh Công trường Lam Sơn. Cách đó ba dãy phố về phía tây, Dinh Độc Lập — chính quyền miền Nam trước 1975 — được giữ nguyên như một 'viên nang thời gian' thập niên 1960. Hai dãy phố phía bắc dinh, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (28 Võ Văn Tần, mở cửa 1975) là bảo tàng đông khách nhất cả nước. Ngoài Quận 1, các khu vực đáng chú ý khác: Quận 5 — Chợ Lớn — là khu người Hoa lịch sử, với chợ Bình Tây (1928), các hội quán người Hoa (Thiên Hậu, Quan Âm, Phước An) và ẩm thực đa dạng. Quận 3 sát Quận 1 có chùa Ngọc Hoàng (1909, Tổng thống Obama từng ghé thăm tháng 5/2016) và là khu vực tập trung nhiều cơ quan ngoại giao nước ngoài. Quận 2 (Thảo Điền) và Quận 7 (Phú Mỹ Hưng) là khu vực hiện đại, nhiều người nước ngoài sinh sống, với Landmark 81 (tòa nhà cao nhất Việt Nam, 461m, hoàn thành 2018) và đài quan sát Bitexco Skydeck. Đồng bằng sông Cửu Long — Mỹ Tho, Bến Tre, Cần Thơ — và địa đạo Củ Chi cách 50km về phía tây bắc là hai điểm đi trong ngày kinh điển. Ẩm thực Sài Gòn nghiêng về miền Nam — ngọt hơn, nhiều rau thơm hơn: phở tại Phở Hòa Pasteur và Phở Quỳnh; bún bò Huế; cơm tấm; bánh mì tại Huỳnh Hoa, Bánh Mì 37 Nguyễn Trãi; cà phê sữa đá — ra đời tại đây chứ không phải Hà Nội. Sân bay Tân Sơn Nhất (SGN, cách Quận 1 7km) là sân bay bận rộn nhất nước, có đường bay thẳng tới Frankfurt, Paris, London, Doha, Dubai, Singapore, Tokyo, Seoul, Sydney. Tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) khai trương 22/12/2024 — dài 19,7km, 14 ga, chạy hết tuyến 30 phút — nối Quận 1 với Thủ Đức. TP.HCM nóng quanh năm (26–34°C) với hai mùa rõ rệt — mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 (dễ chịu nhất), mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 với mưa rào buổi chiều — và Tết Nguyên Đán (cuối tháng 1 hoặc tháng 2) là tuần nghỉ lớn nhất năm.

Câu hỏi thường gặp

Cơ quan ngoại giao tại Thành phố Hồ Chí Minh

2 cơ quan đại diện đặt tại thành phố này, được nhóm theo khu vực.