Griekenland

De Akropolis rijst 156 meter boven Athene uit en is een vroege ochtendbezoek waard (opent om 8 uur), zowel voor het licht als om de touringcars voor te zijn die tegen het midden van de ochtend arriveren; het combiticket (30 EUR, 5 dagen geldig) omvat de Akropolis plus vijf omliggende oude vindplaatsen, waaronder de Oude Agora, waar Socrates in de open lucht lesgaf. Het nieuwe Akropolismuseum aan de voet van de heuvel, met zijn glazen vloer boven actieve opgravingen, herbergt de Parthenonmarmers die in Griekenland zijn gebleven, naast een speciaal leeg gehouden ruimte voor de exemplaren die nog in Londen liggen. Plaka, de oude stad onder de Akropolis, overleefde de negentiende-eeuwse herontwikkeling en behoudt een doolhof van neoclassicistische huizen, kleine pleintjes en taverna's — echt sfeervol ondanks de toeristendrukte, vooral bij zonsopgang of na 21 uur.

Santorini's dramatische geografie — een verzonken vulkanische caldera met dorpen op de rand — is het resultaat van een bronstijderuptie die mogelijk de Atlantis-mythe inspireerde. Oia, aan de noordpunt van het eiland, trekt menigten voor de zonsondergang (in het hoogseizoen 90 minuten van tevoren aanwezig zijn), maar Fira, de hoofdstad, biedt bijna identieke uitzichten met veel minder mensen, plus een kabelbaan naar de oude haven. Boottochten varen rond het nog actieve vulkaaneilandje Nea Kameni (een korte, hete wandeling naar de krater) en stoppen bij de warmwaterbronnen van Palea Kameni. Het dorpje Pyrgos, landinwaarts en grotendeels over het hoofd gezien door dagjesmensen, geeft een ongefilterde blik op Cycladische architectuur zonder de calderatoeslag op eten en verblijf. De wijn hier is echt bijzonder: Assyrtiko-wijnstokken worden in lage mandvormen (kouloura) getraind ter bescherming tegen de bijna constante wind.

Kreta is groot genoeg voor een hele week in plaats van een dagtrip. Knossos, net buiten Heraklion, is het Minoïsche bronstijdpaleiscomplex (rond 1900 v.Chr.) waarvan de gedeeltelijke reconstructie omstreden blijft onder archeologen, maar bezoekers wel een ongewoon levendig beeld geeft van de indeling — troonzaal, opslagmagazijnen en de beroemde dolfijnenfresco's (reproducties; de originelen staan in het Archeologisch Museum van Heraklion). De Samariakloof, met 16 km de langste van Europa, is een dagvullende wandeling (ongeveer 5-7 uur) door een nationaal park dat versmalt tot 3 meter bij de 'IJzeren Poorten' — vroeg vertrekken, er rijden bussen van Chania naar het beginpunt bij Omalos. De Venetiaanse haven van Chania, met zijn 16e-eeuwse vuurtoren en restaurants aan het water, is Kreta's meest fotogenieke oude stad. Het roze zand van Elafonissi, ontstaan uit vermalen schelpfragmenten, ligt aan de afgelegen zuidwestpunt van het eiland en beloont de lange rit met ondiep, warm lagunewater.

De oude stad van Rhodos, sinds 1988 UNESCO-werelderfgoed, is een daadwerkelijk bewoonde middeleeuwse stad, geen geconserveerd museumstuk — de Ridderstraat, geflankeerd door de middeleeuwse herbergen van de Orde van Sint-Jan, leidt naar het gerestaureerde Paleis van de Grootmeester, terwijl de omliggende geplaveide straatjes souvenirwinkels afwisselen met wasgoed van bewoners. Lindos, een uur zuidelijker, combineert een witgekalkt dorp met een eigen akropolis op een dramatische landtong, plus een strand er direct onder. De rest van de Dodekanesos beloont eilandhoppen voorbij Rhodos: Kos combineert stranden met het Asklepieion (een antiek genezingsheiligdom verbonden aan Hippocrates), de pastelkleurige neoclassicistische haven van Symi is een van de meest gefotografeerde van Griekenland, en Patmos — waar de heilige Johannes de Openbaring schreef in een grot die nog steeds te bezoeken is — heeft een rustiger, spiritueler karakter dan zijn Cycladische tegenhangers.

De kloosters van Meteora, UNESCO-werelderfgoed in Thessalië, staan op zandstenen pilaren tot 400 meter hoog — zes van de oorspronkelijke 24 kloosters zijn nog actief, met Groot Meteoron en Varlaam als grootste en meest bezochte (gepaste kleding vereist: bedekte schouders en knieën, omslagdoeken beschikbaar bij de ingang voor wie onvoorbereid komt). Een bezoek vanuit Athene is te doen als lange dagtrip per trein naar Kalambaka, maar een overnachting maakt uitzichtpunten bij zonsondergang en zonsopgang mogelijk zonder de dagjesmensen-drukte. Delphi, op de hellingen van de Parnassos, was het meest geraadpleegde orakel van de oude wereld — het Apollo-heiligdom, het goed bewaarde theater en de bronzen Wagenmenner van Delphi in het sitemuseum rechtvaardigen samen de ruim 2,5 uur durende rit vanuit Athene. Beide plekken belonen een vroege start: de kloosters van Meteora sluiten 's middags op wisselende dagen, en de site van Delphi wordt in de zomer rond het middaguur meedogenloos heet.

Piraeus, de haven van Athene, is het belangrijkste knooppunt voor veerboten naar de Cycladen en de Dodekanesos, met Blue Star Ferries en Hellenic Seaways als toonaangevende maatschappijen voor conventionele (langzamer, goedkoper) en snelle routes (sneller, duurder); Rafina, een kleinere haven ten oosten van Athene, biedt snellere toegang tot nabijgelegen eilanden als Andros en Tinos. Boek conventionele veerboten buiten het hoogseizoen een paar dagen van tevoren, maar reserveer weken vooraf voor reizen in juli-augustus op populaire routes zoals Athene-Santorini of Athene-Mykonos, wanneer boten uitverkocht raken. Ferryhopper en Ferries.gr bundelen dienstregelingen en prijzen van verschillende maatschappijen om te vergelijken. Eilandhop-routes werken het best geclusterd per eilandengroep in plaats van kriskras: de Cycladen (Santorini, Mykonos, Naxos, Paros) sluiten efficiënt op elkaar aan, terwijl de Dodekanesos of de Ionische eilanden bereiken vanuit een Cycladen-basis meestal een omweg via Athene betekent. Binnenlandse vluchten (Aegean Airlines, Sky Express) van Athene naar grotere eilanden als Kreta, Santorini of Rhodos bekorten veerbootovertochten van meerdere uren tot 45-60 minuten tegen een gematigde meerprijs.

Voorbij de standaard toeristenmenu's lonen regionale specialiteiten de moeite: Kretenzische dakos (gerstebeschuit met tomaat, myzithrakaas en olijfolie) lijkt elders in Griekenland nauwelijks op een salade, en de slakkengerechten van het eiland (chochlioi boubouristi) zijn een echte lokale delicatesse, geen curiositeit. Thessaloniki, Griekenlands culinaire hoofdstad buiten Athene, vermengt Ottomaanse, Sefardisch-Joodse en Anatolisch-Griekse vluchtelingeninvloeden tot een streetfood- en bougatsa-gebakscene die niets weg heeft van het zuiden. Wijnstreken reiken ver voorbij Santorini: Naoussa in Macedonië produceert serieuze Xinomavro-rode wijnen, en Nemea op de Peloponnesos is Griekenlands grootste appellatie voor Agiorgitiko. Meze-cultuur — kleine, gedeelde gerechtjes die geleidelijk worden besteld in plaats van één hoofdgerecht — beleef je het best in een ouzeri of tsipouradiko, waar het drankje (ouzo of tsipouro) technisch gezien eerst komt en het eten erbij wordt geserveerd, niet andersom.

Eind april tot juni en september tot oktober bieden de beste balans: warm genoeg om te zwemmen, zonder de verpletterende drukte van juli-augustus, uitverkochte veerboten en temperaturen boven 35°C die het bezichtigen rond het middaguur in Athene of op bomenloze eilanden echt onaangenaam maken. Orthodox Pasen (dat vaak op een andere datum valt dan het westerse Pasen) is een groot cultureel evenement dat de moeite waard is om mee te maken, maar boekt accommodatie in het hele land vol. Veel kleinere eilandhotels, restaurants en zelfs veerbootroutes verminderen hun dienstverlening of sluiten helemaal van november tot maart — controleer de specifieke infrastructuur van een eiland voordat je een reis buiten het seizoen plant voorbij Athene, Kreta of Rhodos, die het hele jaar open blijven. Augustus is de maand waarin de Grieken zelf op vakantie gaan, waardoor sommige Atheense bedrijven de hele maand sluiten terwijl de eilanden hun piekcapaciteit bereiken.