Den Haag

Het Binnenhof aan de Hofvijver is al eeuwenlang het centrum van de Nederlandse politiek — met de dertiende-eeuwse Ridderzaal als middelpunt, waar de koning elk jaar op Prinsjesdag (de derde dinsdag van september) de troonrede uitspreekt na een rijtoer door de stad. Tijdens de langlopende renovatie zijn delen van het complex afgesloten, maar het uitzicht over de Hofvijver — torens, gevels en het Torentje van de premier weerspiegeld in het water — blijft hét beeld van de stad. Op het Plein eromheen, onder het standbeeld van Willem van Oranje, vullen de terrassen zich met ambtenaren, journalisten en politici: nergens is de Nederlandse macht zo compact te bekijken.

Het Mauritshuis is een van de mooiste kleine musea ter wereld: een zeventiende-eeuws stadspaleis met het Meisje met de parel en het Gezicht op Delft van Vermeer, de Anatomische les van Rembrandt, het Puttertje van Fabritius en de Stier van Potter — in twee uur grondig te zien, zonder museumvermoeidheid. Escher in Het Paleis aan het Lange Voorhout wijdt drie verdiepingen aan de onmogelijke werelden van M.C. Escher. Het Kunstmuseum Den Haag, het bakstenen meesterwerk van Berlage, bezit de grootste Mondriaan-collectie ter wereld, met de onvoltooide Victory Boogie Woogie als sluitstuk. En Panorama Mesdag laat je middenin een rondschilderij van 120 meter staan: Scheveningen anno 1881, nog altijd verbluffend overtuigend.

Den Haag is de stad van vrede en recht: het Vredespaleis uit 1913 huisvest het Internationaal Gerechtshof van de Verenigde Naties en het Permanent Hof van Arbitrage, in een paleis vol staatsgeschenken uit de hele wereld. Het bezoekerscentrum bij de poort is gratis; rondleidingen door het paleis zelf zijn er op geselecteerde dagen wanneer de hoven niet zitten. Verderop in de internationale zone werken het Internationaal Strafhof, Europol, Eurojust en de OPCW — de dichtste concentratie internationaal recht ter wereld, en de reden dat een stad van ruim een half miljoen inwoners meer dan honderd ambassades telt.

Een kwartier met de tram vanaf het Binnenhof ligt de bekendste badplaats van Nederland: een breed zandstrand met boulevard, de pier met reuzenrad en zipline, en het negentiende-eeuwse Kurhaus als grande dame van de kust. Scheveningen heeft een echte surfcultuur — wetsuits het hele jaar — en strandtenten die van het voorjaar tot in het najaar alles serveren van verse haring tot zonsondergangscocktails. De vissershaven aan de zuidkant houdt het oude dorpsgevoel levend: hier eet je kibbeling en Hollandse Nieuwe, en in juni viert Vlaggetjesdag de aankomst van de eerste nieuwe haring. Kijkduin, verderop, is het rustige familiealternatief tussen de duinen.

Den Haag is de werkstad van het koningshuis: Paleis Noordeinde is het werkpaleis van de koning, en de winkelstraat ervoor — het Noordeinde — is meteen de galerie- en boetiekenstraat van de stad. Het Lange Voorhout, met zijn dubbele lindenrijen, ambassades en Hotel Des Indes, is de aristocratischste laan van Nederland, in de zomer met antiekmarkt en beeldententoonstelling in de openlucht. De Passage, de oudste overdekte winkelstraat van het land (1885), verbindt het politieke centrum met de winkelstraten; de Denneweg en de Frederik Hendriklaan in het Statenkwartier zijn de favorieten voor zelfstandige winkels, delicatessen en koffie.

Den Haag heeft de sterkste Indische eetcultuur van Nederland: rijsttafels en toko's zetten hier de nationale standaard, van wittetafellaken-rendang tot spekkoek om mee te nemen. De Haagse Markt aan de Hobbemaplein is met vijfhonderd kramen een van de grootste openluchtmarkten van Europa — vis, Surinaamse roti, Turks brood, kaas en bloemen, vier dagen per week. Chinatown rond de Wagenstraat vult aan met dimsum en geroosterde eend, de Scheveningse haven dekt de visklassiekers, en op het Plein en de Grote Markt loopt de borrelcultuur tot diep in de avond door. Het zoete souvenir heet Haagsche Hopjes: koffiekaramels die de stad al sinds de achttiende eeuw maakt.

Delft — de stad van Vermeer, de koninklijke grafkerk en het Delfts blauw — ligt op een kwartier met tram 1 of de trein en voelt als een buitenwijk met werelderfgoedstatus. Madurodam, tussen centrum en Scheveningen, zet heel Nederland op schaal 1:25 neer en is sinds 1952 verrassend goed gebleven. Het Louwman Museum aan de oostrand herbergt een van de mooiste autocollecties ter wereld. En de duinen van Meijendel, richting Wassenaar, vormen het groene tegenwicht van de stad: zandruggen, bos en fietspaden tot aan zee — met Rotterdam op een halfuur sporen voor wie het contrast tussen hofstad en havenstad compleet wil maken.